50/30/20 Budgetcalculator: Verdeel je netto inkomen - Cash Book
Vul je netto maandinkomen in. De calculator verdeelt dit in vaste lasten, persoonlijke uitgaven en spaargeld. Je kunt de percentages aanpassen als de standaardregel niet bij jouw situatie past.
De verdeling (pas aan indien nodig)
Vaste lasten
—
Persoonlijke uitgaven
—
Sparen en schuldaflossing
—
| Categorie | Telt als vaste last | Telt als persoonlijke uitgave |
|---|---|---|
| Wonen | Huur of hypotheek, basis nutsvoorzieningen | Grotere woning dan nodig, decoratie |
| Voeding | Boodschappen | Restaurants, bezorging, koffie buiten de deur |
| Vervoer | Woon-werkverkeer, brandstof, verzekering, ov-abonnement | Taxi's voor gemak, een tweede auto |
| Rekeningen | Telefoonabonnement, internet, zorgverzekering | Premium abonnementen, streaming, sportschool |
| Schulden | Minimale betalingen op elke schuld | Geen: extra betalingen vallen onder sparen |
| Kleding | Vervanging van versleten kleding, werkkleding | Nieuwe stijlen, merken, extra paren |
| Vrije tijd | Geen: vrije tijd is een persoonlijke uitgave | Hobby's, reizen, cadeaus, avondjes uit |
Snel antwoord
Een 50/30/20-budgetcalculator verdeelt je netto maandinkomen in drie potjes: 50 procent voor vaste lasten (huur, boodschappen, nutsvoorzieningen, minimale schuldaflossing), 30 procent voor persoonlijke uitgaven (uit eten, abonnementen, hobby's) en 20 procent voor sparen en extra aflossen. Voer je inkomen na belastingen in en de tool toont de drie bedragen, een weekbudget voor de uitgaven en een jaarbedrag voor je spaargeld. De regel is een richtlijn, geen wet: als je huur alleen al 45 procent opslokt, kun je de verdeling in de calculator aanpassen naar wat voor jou haalbaar is.
Deze calculator werkt volledig in je browser: niets wat je typt wordt geüpload, opgeslagen of ergens naartoe gestuurd, en hij blijft werken zonder internetverbinding. Voer één getal in, je netto maandinkomen, en de tool splitst dit in vaste lasten, persoonlijke uitgaven en sparen volgens de 50/30/20-regel. Het toont ook wat deze potjes per week en per jaar betekenen, somt de posten op die meestal in elk potje horen, en laat je de percentages verschuiven als de standaardverdeling niet bij je huur past.
Hoe je het gebruikt
- Bepaal je netto inkomen: het bedrag dat elke maand daadwerkelijk op je rekening komt, na belastingen en inhoudingen. Word je per twee weken betaald? Vermenigvuldig één salarisstrook met 26 en deel door 12 voor een reëel maandgemiddelde. Als je inkomen varieert, gebruik dan een voorzichtig cijfer, zoals je laagste maand van het afgelopen jaar, en beschouw alles daarboven als een bonus voor het spaarpotje.
- Typ dat cijfer in het eerste veld. Het valutasymbool staat standaard op een dollarteken, dus verander dit naar de valuta waarin je budgetteert. Het verandert alleen hoe de resultaten worden getoond. Er wordt niets omgerekend.
- Vaste lasten en persoonlijke uitgaven worden getoond met een maandbedrag en daaronder een weekbedrag, omdat een weekbedrag makkelijker in te schatten is in het dagelijks leven. Sparen toont het maandbedrag en het totaal over een jaar, aangezien een jaar de horizon is waarop sparen echt zichtbaar wordt.
- Onder de resultaten staat een tabel met veelvoorkomende uitgaven en het bijbehorende potje. Wonen, boodschappen, woon-werkverkeer en minimale schuldaflossing vallen onder vaste lasten; restaurants, abonnementen, hobby's en upgrades onder persoonlijke uitgaven. Vergelijk je eigen uitgaven van de afgelopen maand hiermee voordat je de verdeling vertrouwt.
- De drie percentagevelden beginnen op 50, 30 en 20. Als je vaste lasten al meer dan de helft beslaan, pas ze dan aan naar de werkelijkheid en laat de tool opnieuw rekenen. De regel onder de velden geeft aan wanneer de percentages niet samen 100 vormen, en een resetknop zet de standaardverdeling terug.
Wat de verdeling betekent
De 50/30/20-regel komt uit All Your Worth, een boek uit 2005 van Elizabeth Warren en Amelia Warren Tyagi. Hun argument was dat de meeste budgetten falen omdat ze mensen vragen tientallen categorieën bij te houden, en dat drie grote potjes genoeg zijn om te zien of een financieel leven in balans is. De potjes worden gedefinieerd door wat er gebeurt als je stopt met betalen, niet door hoe de uitgave voelt.
De eerste helft van je inkomen dekt de betalingen met consequenties: huur of hypotheek, nutsvoorzieningen, boodschappen, vervoer naar je werk, verzekeringen, een basisabonnement voor je telefoon, kinderopvang en de minimale aflossing op elke schuld. Mis er daar één van gedurende twee maanden en er gaat iets mis, of het nu een huurcontract, een credit score of je woon-werkverkeer is. Het boek noemt dit 'must-haves' en beschouwt hun aandeel in het inkomen als het belangrijkste getal in een budget, omdat het bepaalt hoeveel ruimte er overblijft voor de rest.
De dertig procent gaat naar alles wat je een maand zou kunnen pauzeren zonder echte schade. Uit eten en bezorging, streaming en andere abonnementen, hobby's, cadeaus, reizen, kleding die niet puur ter vervanging is, de luxere versie van iets wat je al hebt. De regel is hier bewust ruimhartig. Een budget zonder ruimte voor persoonlijke uitgaven houdt het meestal maar zes weken vol.
Het laatste vijfde deel dekt een noodfonds, pensioenopbouw, een spaardoel en elke aflossing op een schuld boven het minimum. Extra schuldaflossingen vallen hieronder in plaats van bij de vaste lasten, omdat het een keuze is die je positie verbetert, net als sparen. Daarom toont de calculator het spaarbedrag zowel per jaar als per maand. Het maandbedrag is een gewoonte. Het jaarbedrag is een resultaat.
De calculator doet drie vermenigvuldigingen en niets ingewikkelder. Vaste lasten zijn netto inkomen maal het percentage voor vaste lasten, enzovoort. De weekbedragen delen door 4,33, het gemiddelde aantal weken in een maand, en het jaarlijkse spaarbedrag vermenigvuldigt met 12. Die eenvoud is het punt. Een regel die je in je hoofd kunt uitrekenen, is een regel die je daadwerkelijk zult controleren tegen je banksaldo.
Twee dingen doet hij bewust niet. Hij vraagt niet om bruto inkomen om belasting te schatten, omdat belasting afhangt van het land, je status en een dozijn andere factoren waar een budgetpagina geen aannames over moet doen; netto inkomen is het getal op je bankafschrift en dat heb je al. En hij slaat de verdeling niet op. Elk bezoek begint op 50, 30 en 20, wat vervelend is voor mensen die wekelijks terugkomen, maar dat is de prijs voor een pagina die niets over je opslaat.
Waar de verdeling buigt en waar hij breekt
De 50/30/20-verdeling is een vorm, en vormen passen niet iedereen.
Huur is waar het als eerste misgaat. In veel steden kost wonen 35 tot 45 procent van het netto inkomen voor een alleenstaande, waardoor er vijf tot vijftien punten overblijven voor alle andere vaste lasten, dus het potje voor vaste lasten is al overschreden vóór de boodschappen. Dit is veruit de meest voorkomende reden waarom iemand deze calculator opent en weer sluit. Pas de verdeling aan naar wat werkelijkheid is, misschien 65/20/15, en zie het gat tussen dat en 50/30/20 als een doel voor de komende jaren in plaats van als een falen voor deze maand. De gids voor een laag inkomen doorloopt de aanpassingen op volgorde van impact.
De regel faalt ook aan de andere kant, maar dan stiller. Iemand met een hoog salaris kan aan alle vaste lasten voldoen met 25 procent van het inkomen. De standaardverdeling geeft hen 30 procent voor persoonlijke uitgaven en kapt sparen af op 20, terwijl hun situatie 40 of meer zou toelaten. Niets in de regel verbiedt meer sparen. De ronde getallen maken het alleen makkelijk om het niet te doen. Als je vaste lasten ruim onder de helft zitten, is de betere verdeling: vaste lasten zoals ze zijn, sparen zo hoog als je kunt, en persoonlijke uitgaven als wat er overblijft.
Dan zijn er de grijze gebieden, die minder dramatisch zijn maar meer problemen veroorzaken. Een auto is een vaste last voor het woon-werkverkeer, maar een persoonlijke uitgave in zijn luxe uitvoering. Boodschappen zijn een vaste last, maar de bezorgkosten niet. Een telefoonabonnement is een vaste last; de nieuwste telefoon op een tweejarig contract meestal niet. De regel lost dit niet voor je op, en een budget dat elke twijfelachtige uitgave onder vaste lasten schaart, rapporteert een potje dat onvermijdelijk lijkt terwijl een derde ervan een keuze is. De gids over vaste lasten versus persoonlijke uitgaven behandelt deze gevallen één voor één.
Grote schulden verstoren de boel op een andere manier. De minima vallen onder vaste lasten en alles daarboven onder sparen, wat correct is, maar waardoor het spaarpotje gezond kan lijken terwijl er in werkelijkheid niets wordt gespaard. Noteer binnen die 20 procent hoeveel schuldaflossing is en hoeveel buffer, zodat de buffer niet stilletjes naar nul afrondt.
Tot slot, en dit is een waarschuwing in plaats van een uitzondering: de verdeling is een diagnose, geen rapportcijfer. Vaste lasten op 62 procent is iets om te weten en omheen te plannen, niet een test waar je voor bent gezakt. Budgetadvies van overheidsinstanties begint op hetzelfde punt. Schrijf eerst op wat waar is.
Drie inkomens, drie verdelingen
Soms past de regel gewoon. Een netto inkomen van €3.600 per maand geeft €1.800 voor vaste lasten, €1.080 voor persoonlijke uitgaven en €720 voor sparen. Echte vaste lasten: huur €1.150, nutsvoorzieningen en telefoon €180, boodschappen €380, ov-abonnement €90, minimale creditcardbetaling €60. Dat is €1.860, drie procent te veel. Dicht genoeg bij de standaardverdeling om die aan te houden en €60 ergens te besparen, waarschijnlijk op boodschappen. Persoonlijke uitgaven van €1.080 per maand komt neer op ongeveer €250 per week, wat comfortabel is, en de spaarlijn komt uit op €8.640 per jaar.
Huur breekt de regel vaker. Bij een netto inkomen van €2.400 staat de standaardverdeling €1.200 toe voor vaste lasten, maar de huur alleen is al €1.050 en boodschappen, nutsvoorzieningen, telefoon en vervoer voegen daar nog eens €520 aan toe, dus de werkelijke vaste lasten zijn €1.570, of 65 procent. Typ 65, 20 en 15 in de velden en je krijgt €1.560, €480 en €360, binnen €10 van wat er werkelijk wordt uitgegeven. Dat is een budget dat deze persoon kan volhouden. Het is geen 50/30/20, en het opschrijven maakt het echte probleem zichtbaar: ongeveer €370 per maand aan vaste kosten, wat ofwel een goedkopere woning bij het volgende contract betekent, of een loonsverhoging.
Aan de bovenkant gaan de getallen de andere kant op. Een netto inkomen van €8.000 tegenover vaste lasten van €2.600, wat 32 procent is. De standaardverdeling zou €2.400 voor persoonlijke uitgaven geven en sparen stoppen op €1.600. Zet de velden op 33/27/40 en je krijgt €2.640, €2.160 en €3.200, wat neerkomt op €38.400 per jaar opzijgezet. Het potje voor persoonlijke uitgaven is nog steeds ruim. Het spaarpotje doet eindelijk het werk dat het inkomen toelaat.
Het bedrag voor persoonlijke uitgaven omzetten in een limiet
Een verdeling op een pagina is een plan. Wat bepaalt of het overleeft, is of je op een gewone dinsdag kunt zien hoeveel er nog in het potje voor persoonlijke uitgaven zit. Dat is waar Cash Book voor is.
De calculator geeft je een bedrag voor persoonlijke uitgaven. In Cash Book wordt dat bedrag een maandbudget in Budgetten, dat onder het grote getal op het beginscherm wordt getoond als het resterende bedrag, en pas rood wordt als je eroverheen gaat. Voor de posten die steeds ontsnappen – boodschappen, uit eten, wat jouw grijze gebied ook is – houdt een budget per label met een eigen voortgangsbalk een kleinere limiet binnen het potje vast. De potjes zijn aan jou om te definiëren met labels en categorieën: een categorie 'Persoonlijke uitgaven' met labels voor restaurant, bezorging en abonnementen zal het hele potje op één plek rapporteren op het tabblad Uitgaven.
De reden dat dit werkt waar spreadsheets vastlopen, is de snelheid van loggen. "Veertien vijftig lunch" inspreken in de spraaklogger duurt drie seconden, een bonnetje via de camera duurt ongeveer hetzelfde, en een Apple Pay-betaling kan zichzelf loggen. Wanneer elke aankoop direct wordt geregistreerd, is het budget op het beginscherm accuraat, en een accuraat getal verandert beslissingen op een manier die een maandelijkse evaluatie nooit doet.
Als je de bredere routine rondom de verdeling wilt, hoe je een maandbudget maakt dat werkt behandelt de eerste maand, de evaluatie en de veelvoorkomende manieren waarop een budget afdrijft. Hoe stop je impulsaankopen gaat specifiek over het potje voor persoonlijke uitgaven en waarom zien wat er nog over is het halve werk is.
De andere tools
De verdeling geeft je een maandelijks bedrag voor persoonlijke uitgaven; de calculator voor dagelijks besteedbaar inkomen zet dit om in een bedrag per dag voor de rest van de maand, wat makkelijker te onthouden is bij de kassa. De spaarcalculator neemt de 20 procent en vertelt je wanneer een specifiek doel is bereikt. De calculator voor abonnementskosten telt de terugkerende posten op die zich meestal in persoonlijke uitgaven verstoppen. De calculator voor kleine uitgaven toont wat een dagelijkse gewoonte per maand en per jaar kost, en de calculator voor gewerkte uren rekent elke aankoop om naar de tijd die het kostte om het te verdienen.
Waar nu heen
Begin met het bedrag dat de calculator geeft voor persoonlijke uitgaven en stel dit in als maandbudget. Laat één volledige maand lopen, log alles, en kijk dan op het tabblad Uitgaven in Inzichten om te zien hoe de werkelijke verdeling zich verhoudt tot die op deze pagina. Als vaste lasten boven de 50 procent uitkwamen, is de gids voor een laag inkomen de volgende stap. Als persoonlijke uitgaven ruim boven de 30 procent uitkwamen, is de gids over impulsaankopen dat. Als de verdeling paste, is het spaarbedrag het getal om te automatiseren, en de spaarcalculator vertelt je wat het oplevert en wanneer.
De regel is geen test waar je voor slaagt. Het is een manier om drie getallen te zien in plaats van dertig, en om op te merken welke stilletjes in beweging is gekomen.
Download Cash Book in de App Store7 dagen gratis. Eenmalig $19.99 voor levenslange toegang.
Veelgestelde vragen
Wat is de 50/30/20-regel?
Het is een budgetrichtlijn die je netto inkomen in drie delen splitst: 50 procent voor vaste lasten, 30 procent voor persoonlijke uitgaven en 20 procent voor sparen en extra schuldaflossing. Elizabeth Warren en Amelia Warren Tyagi beschreven dit in hun boek All Your Worth uit 2005. Het is populair omdat je slechts drie getallen hoeft bij te houden in plaats van dertig categorieën.
Moet ik uitgaan van bruto of netto inkomen voor de 50/30/20-regel?
Netto, dus het bedrag dat daadwerkelijk op je rekening komt na belastingen en inhoudingen. De regel gaat over geld waar je echt over kunt beschikken. Als je werkgever pensioen inhoudt voordat het salaris wordt gestort, kun je dit bij het spaarpotje optellen als je controleert of je de 20 procent haalt, maar houd in de calculator het bedrag aan dat op je rekening verschijnt.
Wat telt als vaste last in de 50/30/20-regel?
Alles wat je niet kunt stopzetten zonder binnen een maand of twee ernstige gevolgen te ervaren: huur of hypotheek, nutsvoorzieningen, boodschappen, vervoer naar je werk, verzekeringen, een basisabonnement voor je telefoon en de minimale aflossing op schulden. De test is niet of iets belangrijk voelt, maar of een gemiste betaling echte consequenties heeft.
Wat telt als persoonlijke uitgave?
Uitgaven die je tijdelijk kunt pauzeren zonder dat er iets kapotgaat: restaurants en bezorgdiensten, streaming en andere abonnementen, hobby's, reizen, cadeaus, de sportschool, upgrades van spullen die je al hebt. De meeste vaste lasten hebben ook een 'wensen'-variant. Boodschappen zijn een vaste last; het A-merk van dezelfde boodschappen is deels een persoonlijke uitgave. De tabel op deze pagina toont de verdeling voor veelvoorkomende posten.
Tellen minimale schuldaflossingen als vaste lasten of sparen?
Minimale aflossingen zijn vaste lasten, omdat het missen ervan gevolgen heeft. Alles wat je boven het minimum betaalt, valt onder de 20 procent, omdat het een keuze is die je financiële positie verbetert, net als sparen. Zo behandelde de oorspronkelijke regel schulden, en het voorkomt dat een grote lening het spaarpotje leeg laat lijken.
Wat als mijn vaste lasten meer dan 50 procent van mijn inkomen zijn?
Dan past de regel in zijn huidige vorm niet, en doen alsof dat wel zo is, levert alleen een budget op dat je niet kunt volhouden. Pas de verdeling in de calculator aan naar wat nu realistisch is, bijvoorbeeld 65/20/15, en zie het verschil als een doel om op termijn te dichten door vaste kosten te verlagen of je inkomen te verhogen. De gids voor een laag inkomen op deze pagina helpt je bij de opties.
Is 20 procent sparen genoeg?
Dat hangt af van je doel en startpunt. Twintig procent van je netto inkomen is een sterke gewoonte voor iemand met een noodfonds en pensioenopbouw. Voor iemand met dure schulden of geen buffer, kun je die 20 procent beter zien als het totaal voor sparen plus extra aflossen, niet alleen sparen. Voor specifiek advies kun je het beste een financieel adviseur raadplegen.
Werkt de 50/30/20-regel bij een onregelmatig inkomen?
Dat kan, met één aanpassing: budgetteer op basis van een voorzichtig maandbedrag, zoals je laagste maand van het afgelopen jaar of het gemiddelde van je drie laagste maanden, in plaats van een goede maand. Gebruik dat als netto inkomen in de calculator. In betere maanden gaat het extra geld eerst naar sparen, wat de volgende magere maand opvangt.
Hoe verschilt dit van een zero-based budget?
Bij zero-based budgetteren krijgt elke euro een specifieke taak totdat er niets meer over is. De 50/30/20-regel geeft je inkomen drie taken en laat de details aan jou over. Zero-based is nauwkeuriger en kost meer tijd per maand; 50/30/20 is sneller en makkelijker vol te houden. Veel mensen beginnen met de drie potjes en voegen pas details toe waar een potje steeds overloopt.
Past Cash Book de 50/30/20-regel automatisch toe?
Niet als een vaste regel. Wat het wel doet, is je een maandelijks budget en budgetten per label laten instellen, zodat je het bedrag voor persoonlijke uitgaven uit deze calculator kunt omzetten in een maandlimiet. Dit zie je op het beginscherm als het resterende bedrag. Door uitgaven via spraak of camera te loggen, houd je de cijfers actueel zonder spreadsheet.
Download Cash Book in de App Store7 dagen gratis. Eenmalig $19.99 voor levenslange toegang.