การทำงบประมาณแบบซองคืออะไร? วิธีจัดการเงินให้เห็นผล | Cash Book
คำตอบแบบรวดเร็ว
การทำงบประมาณแบบซองคือการแบ่งเงินสำหรับใช้จ่ายออกเป็นหมวดหมู่ตามชื่อซองในช่วงต้นเดือน คุณจะใช้จ่ายได้เฉพาะเงินในซองนั้นๆ เมื่อเงินหมดก็ต้องหยุดใช้จ่ายในหมวดนั้นจนกว่าจะถึงรอบถัดไป วิธีนี้เริ่มจากการใช้เงินสดใส่ซองกระดาษ แต่ปัจจุบันนิยมใช้แอปพลิเคชันจัดการงบประมาณรายหมวดแทน ด้วยการแบ่ง 6 ซอง เช่น ค่าอาหาร ค่าเดินทาง ค่าสังสรรค์ ค่าเสื้อผ้า ค่าความบันเทิง และของขวัญ จะช่วยเปลี่ยนตัวเลขงบประมาณรายเดือนที่ดูคลุมเครือ ให้กลายเป็นตัวเลขที่ชัดเจนและตรวจสอบได้จริงในทุกๆ วัน
หากถามคนสิบคนว่าการทำงบประมาณแบบซองคืออะไร เก้าคนจะบอกว่ามันคือการแบ่งงบรายหมวดในแอปพลิเคชัน แทบไม่มีใครใช้ซองกระดาษอีกต่อไป ซึ่งก็ถือว่าดี แต่การใช้เงินสดมีข้อดีอย่างหนึ่งที่ระบบดิจิทัลเลียนแบบไม่ได้ คือเมื่อซองว่างเปล่า คุณก็ไม่สามารถจ่ายเงินได้อีก ไม่มีตัวเลขยอดคงเหลือให้ฝ่าฝืนกฎ ระบบแอปพลิเคชันยังคงชื่อหมวดและแนวคิดเรื่องขีดจำกัดไว้ แต่ตัดส่วนที่เคยเป็นข้อบังคับเด็ดขาดออกไป
นี่คือวิธีการที่สรุปให้เข้าใจง่าย แต่ละหมวดจะมีงบประมาณคงที่สำหรับช่วงเวลานั้นๆ แยกออกจากส่วนอื่น และการใช้จ่ายในหมวดนั้นจะหยุดลงเมื่อเงินหมด นี่คือเหตุผลว่าทำไมค่าเช่าบ้านหรือประกันภัยถึงไม่จำเป็นต้องมีซอง เพราะยอดเงินเหล่านี้ไม่ใช่สิ่งที่คุณควบคุมได้ ซองมีไว้สำหรับค่าใช้จ่ายส่วนที่เหลือ
6 ซองกับวันที่ 19 ของเดือน
หลังจากหักค่าเช่า ค่าบิล และเงินออมแล้ว คุณเหลือเงิน $1,100 สำหรับค่าใช้จ่ายผันแปร ซึ่งแบ่งเป็นค่าอาหาร $400, ค่าเดินทาง $150, ค่าสังสรรค์ $200, ค่าเสื้อผ้า $80, ค่าความบันเทิง $170 และของขวัญ $100 พอถึงวันที่ 19 ยอดค่าสังสรรค์เหลือ $23
นั่นคือกลไกทั้งหมด คุณอาจเลือกทำอาหารกินเองอีก 11 วัน หรือย้ายเงิน $50 จากซองความบันเทิงมาแทนแล้วยอมรับว่าสุดสัปดาห์นี้ต้องอยู่อย่างประหยัด ไม่ว่าทางไหนคุณก็ได้ตัดสินใจด้วยตัวเอง ซึ่งนั่นคือสิ่งที่มากกว่างบประมาณส่วนใหญ่จะมอบให้ได้ พอถึงวันที่ 1 ของเดือน ทุกซองจะถูกเติมเงินใหม่โดยอัตโนมัติ
เหตุผลที่วิธีนี้ได้ผลไม่ใช่เรื่องลึกลับ การบอกว่า "ฉันมีเงิน $1,100 สำหรับเดือนนี้" ไม่มีความหมายอะไรเลยตอนสี่โมงเย็นที่ยืนหิวอยู่ในซุปเปอร์มาร์เก็ต แต่การบอกว่า "ค่าสังสรรค์เหลือ $23" ให้ความหมายที่ชัดเจนทันที วิธีนี้ยังช่วยจำกัดความเสียหายได้ด้วย เดือนที่แย่ในหมวดหนึ่งจะไม่ส่งผลกระทบต่อหมวดอื่น เพราะแต่ละซองรับผิดชอบเฉพาะตัวเอง และคุณจะรู้ตัวว่าใช้เกินงบในขณะที่ยังมีเวลาเหลือให้แก้ไข
ระบบดิจิทัลมีสิ่งที่ซองกระดาษไม่มี นั่นคือบันทึกรายการ ทุกธุรกรรมที่ตัดเงินจากซองจะมีวันที่ จำนวนเงิน และร้านค้ากำกับไว้ ทำให้การสรุปยอดสิ้นเดือนเป็นการทบทวนข้อมูล ไม่ใช่การมานั่งเถียงกับใบเสร็จในกล่องรองเท้า
แท็กคือซองเงิน
ซองในที่นี้คือการตั้งงบประมาณด้วยแท็ก เพียงกำหนดงบรายเดือน $200 ให้กับแท็ก "ค่าสังสรรค์" ในหน้า Budgets คุณจะเห็นแถบความคืบหน้าที่จะค่อยๆ เต็มขึ้นเมื่อบันทึกรายการ และจะเปลี่ยนเป็นสีแดงเมื่อใช้เกินงบเท่านั้น ตั้งค่าหนึ่งแท็กต่อหนึ่งซอง แล้วหน้า Budgets จะกลายเป็นแถวของซองเงินที่แสดงยอดคงเหลือ ส่วนยอดรวมที่แสดงใต้หน้าหลักคือผลรวมของทุกซอง เช่น "เหลือ $412" งบประมาณจะถูกรีเซ็ตใหม่โดยอัตโนมัติในวันที่ 1 ของเดือน
ทั้งหมดนี้ขึ้นอยู่กับการบันทึกรายการให้ตรงหมวด ดังนั้นวิธีนี้จึงเป็นเรื่องของการจัดการแท็กให้ถูกต้อง แท็กจะปรากฏอยู่ที่ส่วนท้ายของ keypad การบันทึกด้วยเสียงจะจับคู่แท็กจากสิ่งที่คุณพูด และการสแกนใบเสร็จจะอ่านชื่อร้านค้าจากกระดาษ หากคุณใช้ทั้งเงินสดและบัตร ให้สร้างบัญชีเงินสดควบคู่ไปกับบัญชีบัตร การถอนเงินสดจะเป็นเพียงการโอนเงินไม่ใช่การใช้จ่าย และเงินจะถูกบันทึกเมื่อมีการใช้จริง ดูรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่คู่มือ การติดตามการใช้จ่ายด้วยเงินสด
เมื่อซองใดซองหนึ่งหมดก่อนกำหนดทุกเดือน ฟีเจอร์ Insights จะแสดงข้อมูลแท็กนั้นเทียบกับเดือนก่อนหน้า ซึ่งมักจะช่วยให้คุณตัดสินใจได้ว่ายอดที่ตั้งไว้ไม่ถูกต้อง หรือเดือนนั้นมีค่าใช้จ่ายพิเศษ
สิ่งที่เวอร์ชันกระดาษยังคงมีอยู่
การมี 3 ซองนั้นน้อยเกินไป และ 15 ซองก็เหมือนระบบจัดเก็บเอกสารที่ไม่มีใครอยากเปิด ส่วนใหญ่คนมักจะใช้ 5 หรือ 6 ซองสำหรับหมวดที่มักจะใช้จ่ายเกินงบจริงๆ ค่าเช่าบ้านไม่จำเป็นต้องมีแถบความคืบหน้า การเติมเงินเข้าซองค่าสังสรรค์ในวันที่ 20 ก็เท่ากับว่าไม่มีขีดจำกัดเลย และการตั้งงบตามเดือนที่ประหยัดที่สุดที่เคยทำได้จะทำให้แผนพังในสัปดาห์ที่สอง ดังนั้นควรใช้ค่าเฉลี่ย 3 เดือนแล้วค่อยๆ ปรับลดลง การทำงบประมาณแบบซองเป็นวิธีที่เห็นภาพชัดเจนที่สุด โดยมีวิธีที่ใกล้เคียงกันคือ zero-based budgeting ซึ่งจัดสรรรายได้ทั้งหมดแทนที่จะเป็นแค่ส่วนผันแปร และ discretionary spending ซึ่งเป็นสิ่งที่ซองเงินส่วนใหญ่ครอบคลุมอยู่ คุณสามารถดูคำศัพท์อื่นๆ ได้ใน glossary
แต่ทั้งหมดนั้นไม่ใช่ส่วนที่สำคัญที่สุดที่ควรเก็บไว้จากยุคเงินสด สิ่งที่ควรเก็บไว้คือช่วงเวลาที่หน้าเคาน์เตอร์ชำระเงิน: เมื่อซองว่างเปล่า แต่บัตรในกระเป๋าของคุณยังใช้งานได้ปกติ ในระบบดิจิทัล ยอดเงินที่เป็นศูนย์เป็นเพียงตัวเลขที่เปลี่ยนเป็นสีแดง ซึ่งตัวเลขนั้นสามารถถูกมองข้ามได้ง่าย
ดาวน์โหลด Cash Book บน App Storeฟรี 7 วัน จ่ายเพียง $19.99 ครั้งเดียวใช้งานได้ตลอดชีพ
คำถามที่พบบ่อย
จำเป็นต้องใช้เงินสดจริงในการทำงบประมาณแบบซองไหม?
ไม่จำเป็น การใช้ซองใส่เงินสดช่วยให้เห็นขีดจำกัดชัดเจนซึ่งได้ผลดีสำหรับบางคน แต่เวอร์ชันดิจิทัลก็ทำงานได้เหมือนกัน โดยแต่ละหมวดจะมีงบประมาณและยอดคงเหลือให้ดู การบันทึกรายการจ่ายผ่านบัตรเข้าในหมวดที่ถูกต้องจะช่วยลดตัวเลขในซองนั้นลง วินัยเกิดจากการตรวจสอบยอดเงินก่อนใช้จ่าย ไม่ใช่จากตัวกระดาษ
ควรมีกี่ซองถึงจะเหมาะสม?
ควรมีเท่าที่จำเป็นสำหรับหมวดที่คุณมักจะใช้จ่ายเกินงบ ส่วนใหญ่คนทั่วไปจะใช้ประมาณ 5 ถึง 8 ซอง ค่าใช้จ่ายคงที่อย่างค่าเช่าบ้านไม่จำเป็นต้องมีซองเพราะยอดไม่เปลี่ยนแปลง หมวดที่นิยมคือ ค่าอาหาร ค่าสังสรรค์ ค่าเดินทาง ค่าเสื้อผ้า ค่าความบันเทิง และของขวัญ โดยควรเพิ่มเงินส่วนตัวเผื่อไว้เพื่อให้แผนการเงินมีความยืดหยุ่น
เงินที่เหลือตอนสิ้นเดือนควรทำอย่างไร?
คุณสามารถเลือกวิธีจัดการได้ตามต้องการ บางคนเลือกทบยอดไปเดือนถัดไปเพื่อเป็นรางวัลสำหรับเดือนที่ประหยัดได้ดี บางคนเลือกโอนเข้าบัญชีเงินออมเพื่อให้ทุกซองเริ่มต้นใหม่ด้วยยอดที่วางแผนไว้ การทบยอดเหมาะกับหมวดที่มีค่าใช้จ่ายไม่แน่นอนอย่างค่าเสื้อผ้า ส่วนการโอนเข้าออมเหมาะกับหมวดที่ไม่ควรให้ยอดเพิ่มขึ้น
ถ้าเงินในซองหมดก่อนสิ้นเดือนควรทำอย่างไร?
คุณต้องหยุดใช้จ่ายในหมวดนั้นหรือตัดสินใจโอนเงินจากซองอื่นมาแทน การยืมเงินจากซองความบันเทิงมาจ่ายค่าอาหารคือการจัดการงบประมาณที่ได้ผล แต่การใช้จ่ายเกินงบไปเรื่อยๆ คือการละเลยแผน หากซองเดิมหมดก่อนกำหนดทุกเดือน แสดงว่ายอดที่ตั้งไว้ไม่เหมาะสมและควรปรับเพิ่มขึ้น
การทำงบประมาณแบบซองเหมือนกับการทำงบประมาณแบบ Zero-based หรือไม่?
มีความคล้ายคลึงกัน การทำงบประมาณแบบ Zero-based คือการจัดสรรรายได้ทุกบาทรวมถึงค่าใช้จ่ายคงที่และเงินออมจนไม่เหลือยอดที่ไม่ได้ระบุไว้ ส่วนการทำงบประมาณแบบซองมักใช้กับค่าใช้จ่ายผันแปรโดยกำหนดขีดจำกัดในแต่ละหมวด หลายคนเลือกใช้ร่วมกันโดยทำ Zero-based กับรายได้ทั้งหมด แล้วจัดการค่าใช้จ่ายผันแปรด้วยระบบซอง
อ้างอิงจาก
ดาวน์โหลด Cash Book บน App Storeฟรี 7 วัน จ่ายเพียง $19.99 ครั้งเดียวใช้งานได้ตลอดชีพ