🥧

Giải thích quy tắc 50/30/20: Định nghĩa và ví dụ | Cash Book

Bởi 02apps studio · Đã đăng · Đã cập nhật

Trả lời nhanh

Quy tắc 50/30/20 là phương pháp ngân sách đơn giản chia thu nhập sau thuế thành ba phần: 50% cho nhu cầu thiết yếu như nhà ở, thực phẩm và hóa đơn; 30% cho mong muốn cá nhân như ăn uống và giải trí; và 20% cho tiết kiệm hoặc trả nợ vượt mức tối thiểu. Với thu nhập $4,000, các con số tương ứng là $2,000, $1,200 và $800. Đây là điểm khởi đầu thay vì quy định cứng nhắc; giá trị của quy tắc nằm ở việc cung cấp ba con số để đối chiếu thay vì hàng chục danh mục nhỏ lẻ.

Quy tắc 50/30/20 là phương pháp ngân sách chỉ với ba dòng. Một nửa thu nhập sau thuế dành cho nhu cầu, gần một phần ba cho mong muốn và một phần năm cuối cùng cho tiết kiệm và trả nợ. Phương pháp này ưu tiên tốc độ hơn sự chính xác: bạn không thể biết mình có chi tiêu quá tay cho thực phẩm hay không, nhưng có thể biết ngay tình hình tài chính tháng này có ổn định hay không.

Cách thức hoạt động

Bắt đầu với thu nhập thực nhận trong tháng. Nhân với 0.5, 0.3 và 0.2 để có ba mục tiêu. Sau đó, phân loại chi tiêu vào ba nhóm và đối chiếu.

Nhu cầu là các chi phí không thể cắt giảm: tiền thuê nhà, hóa đơn, thực phẩm, bảo hiểm, chi phí đi làm, trả nợ tối thiểu, chăm sóc trẻ. Mong muốn là mọi thứ bạn sẽ thấy thiếu nhưng có thể tạm dừng: nhà hàng, dịch vụ phát trực tuyến, kỳ nghỉ, sở thích, quần áo mới. Tiết kiệm và trả nợ bao gồm quỹ khẩn cấp, đóng góp hưu trí, các mục tiêu như tiền đặt cọc và trả nợ vượt mức tối thiểu.

Ví dụ thực tế: Thu nhập thực nhận là $4,000. Mục tiêu là $2,000 cho nhu cầu, $1,200 cho mong muốn và $800 cho tiết kiệm. Tiền thuê nhà $1,350, hóa đơn $140, thực phẩm $380, bảo hiểm và đi lại $260: tổng nhu cầu là $2,130, tương đương 53%. Ăn ngoài, dịch vụ phát trực tuyến, phòng gym và chuyến đi cuối tuần tổng cộng $1,050, tương đương 26%. Số dư còn lại $820, hay 20.5%, được chuyển vào quỹ khẩn cấp và trả nợ thêm. Tháng này khá sát với quy tắc, nhu cầu hơi cao và mong muốn hơi thấp, đây là trạng thái hợp lý.

Quy tắc này là một gợi ý, không phải mục tiêu bắt buộc phải đạt chính xác từng đồng. Riêng chi phí nhà ở đã chiếm 33.4% chi tiêu hộ gia đình trung bình tại Mỹ năm 2024, và ở các thành phố đắt đỏ, nhu cầu thường vượt quá 50%. Điều quan trọng là nhận ra khi tỷ lệ bị lệch và quyết định xem đó là tạm thời hay mang tính cấu trúc. Sử dụng máy tính ngân sách 50/30/20 để chuyển đổi thu nhập của bạn thành ba mục tiêu.

Tại sao nó quan trọng với nhật ký chi tiêu

Quy tắc chỉ hữu ích khi chi tiêu được phân loại vào ba nhóm, và cách dễ nhất là thực hiện ngay lúc ghi chép. Trong Cash Book, thẻ (tag) mang thông tin chi tiết và danh mục nhóm các thẻ, vì vậy bạn có thể đặt Tiền thuê nhà, Thực phẩm và Hóa đơn vào danh mục Nhu cầu, Ăn ngoài và Dịch vụ phát trực tuyến vào Mong muốn, và Tiết kiệm vào danh mục riêng. Biểu đồ tròn trong tab Chi tiêu sẽ hiển thị tỷ lệ mà không cần tính toán, và chạm vào một phần sẽ liệt kê các giao dịch bên trong.

Màn hình Ngân sách giúp thiết lập giới hạn. Đặt hạn mức hàng tháng cho mục tiêu mong muốn, ví dụ $1,200, và màn hình Trang chủ sẽ hiển thị "còn $340" khi tháng trôi qua. Ngân sách theo thẻ giúp kiểm soát các danh mục dễ vượt mức như ăn ngoài. Tiết kiệm được thực hiện tốt nhất qua việc chuyển khoản vào tài khoản tiết kiệm, vì vậy màn hình Tài khoản sẽ hiển thị chúng như tiền đã di chuyển thay vì biến mất, và con số tài sản ròng sẽ tăng lên tương ứng.

Vì quy tắc này khá rộng, nó ít tha thứ cho việc ghi chép không chính xác hơn bạn nghĩ: một bữa tối $60 bị bỏ sót sẽ làm thay đổi tỷ lệ mong muốn 1.5 điểm trên thu nhập $4,000. Ghi chép nhanh bằng giọng nói hoặc chụp ảnh hóa đơn giúp duy trì sự chính xác, và hướng dẫn cách lập ngân sách hàng tháng hiệu quả sẽ chỉ bạn cách thiết lập ba mục tiêu một lần và duy trì chúng.

Những sai lầm phổ biến

Quy tắc 50/30/20 là cách nhanh nhất để bắt đầu và dễ nhất để duy trì ngân sách. Khi bạn muốn chính xác hơn, ngân sách dựa trên số không sẽ phân bổ từng đồng, và mục chi tiêu tùy ý giải thích sâu hơn về phần mong muốn. Các thuật ngữ khác có trong bảng thuật ngữ.

Tải Cash Book trên App StoreMiễn phí 7 ngày. $19.99 trọn đời.

Câu hỏi thường gặp

Quy tắc 50/30/20 dựa trên thu nhập trước hay sau thuế?

Sau thuế, tức là số tiền thực nhận sau khi đã trừ thuế và các khoản khấu trừ bắt buộc. Nếu các khoản đóng góp hưu trí được trừ trực tiếp từ lương, nhiều người tính chúng vào phần 20% và dùng số tiền thực nhận còn lại cho hai phần kia. Điều quan trọng là sự nhất quán qua từng tháng.

Điều gì được tính là nhu cầu so với mong muốn?

Nhu cầu là chi phí không thể cắt giảm nếu không muốn gặp hậu quả thực tế: tiền thuê nhà, hóa đơn, thực phẩm cơ bản, bảo hiểm, chi phí đi làm và các khoản trả nợ tối thiểu. Mong muốn là những thứ bạn sẽ thấy thiếu nhưng có thể tạm dừng: dịch vụ phát trực tuyến, ăn ngoài, quần áo mới, sở thích. Việc nâng cấp nhu cầu, ví dụ thuê căn hộ lớn hơn mức cần thiết, được coi là một phần mong muốn.

Phải làm sao nếu nhu cầu chiếm hơn 50% thu nhập?

Điều này phổ biến ở các thành phố đắt đỏ hoặc thu nhập thấp; riêng chi phí nhà ở đã chiếm 33.4% chi tiêu hộ gia đình trung bình tại Mỹ năm 2024. Quy tắc này vẫn hữu ích vì nó cho thấy khoảng cách cần điều chỉnh. Một số người áp dụng tỷ lệ 60/20/20 hoặc 70/20/10 trong khi tìm cách giảm chi phí cố định. Phần quan trọng nhất cần bảo vệ vẫn là tiết kiệm.

Phần 20% có bao gồm tiết kiệm hưu trí không?

Có, theo cách hiểu thông thường. 20% này bao gồm quỹ khẩn cấp, đóng góp hưu trí, các mục tiêu tiết kiệm khác và trả nợ vượt mức tối thiểu. Nếu kế hoạch tại nơi làm việc đã tự động trích một phần, hãy tính nó vào đây và dùng phần còn lại của 20% cho mục tiêu đang chậm tiến độ nhất.

Làm sao để kiểm tra tỷ lệ 50/30/20 mà không cần bảng tính?

Gắn thẻ (tag) mọi chi tiêu ngay khi phát sinh, sau đó xem tổng danh mục hàng tháng. Nếu các thẻ được nhóm vào danh mục Nhu cầu, Mong muốn và Tiết kiệm, biểu đồ tròn trong tab Chi tiêu sẽ hiển thị tỷ lệ ngay lập tức. Máy tính 50/30/20 sẽ chuyển đổi thu nhập của bạn thành ba mục tiêu cụ thể.

Nguồn tham khảo

Tải Cash Book trên App StoreMiễn phí 7 ngày. $19.99 trọn đời.